...

20.3.2017

CİNSEL GELİŞİM VE CİNSEL EĞİTİM

Cinsel kimlik kişinin cinsiyetinden haberdar olması ve buna uygun davranışlar göstermesidir diye bir tanımlama ile başlayalım. 0-2 yaş dönemi çocuk gelişimi açısından son derece önemli bir çağdır. Bu yaş döneminde vücudunu keşfetmeyi öğrenir. Bebeklik döneminde eller istemsiz hareket eder. Ve vücudunun çeşitli yerlerine dokunur.. kulağı keşfeder burnu saçını ayak parmaklarını keşfeder ve birgün banyo olurken yada altı değiştirildiğinde  yeni bir bölgesi ile  tanışır. Bu daha önce farketmediği bir yeridir.

 

Kız çocuklarından ziyade erkek çocukları organlarının ön bölgede olması sebebi daha dikkatını çeker kurcalamak oynamak keşfetmek ister. Bu merak uzayı merak etmekten farkı olmayan masum bir meraktır. Bu dönemde dikkat edilmesi gereken nokta banyo ve ve alt temizliğinde ileriye gitmemek aşırıya kaçmamak o bölgelerin uyarılmasını sağlayacak şekilde dokunmak sürtünmeyi sağlayacak davranışlarda bulunmamak bu konuda hassas olmak gerekiyor.

 

 Bebeklik dönemindegenital organla sıkça oynama elleme bu tarz bir  davranışı gördüğümüzde bağırmak kızmak azarlamak ellerine vumak yolu ile engellemek bedenindeki bir organı ve kendi hakkında olumsuz bir şema oluşturacaktır bilinçaltında. Çünkü ayakparmaklarına dokunduğunda gülümsenir genital bölgesine dokunduğunda kaşlar çatılıyordur.  Bir çok yetişkinlik döneminde yaşanan cinsel problemlerin alt yapısında çocukluğumuz bebekliğimizden getirdiğimiz şemalar vardır. Bebek yaptığı davranışa tepki verildiğini algılamaktan öte kendi benliği ile ilgili olumsuz yargıya varacak "ben kötüyüm"  "ben de kötü bir şey mevcut" kötü olarak düşünecek benlik kişilik gelişiminde olumsuz bir çentik atılacaktır. Bunun yerine bu davranışlar dikkat çeker noktada artmış ise eğer  eller farklı işlerle meşgul edilerek dikkatı dağıtılabilinir. Yada buna rağmen sürekli elleme durumu devam ediyorsa kaşıntı alerji gibi fiziksel bir rahatsızlık olup olmadığı araştırılmalıdır. Cinsel kimlik ile ilgili yoğunlaşmaya başlanılan ilk yıllar yaklaşık 3 yaş civarında olmaktadır. Kendi bedenini tanırken annesini babasını da incelemeye başlar. Farklı beden yapıları dikkatini çeker. Ve üç yaş cıvarında sorular sorulmaya başlar ve bu 5 yaşına kadar devam eder hatta 3-5 yaş arası zirvedir bu sorular . Kız ise erkek cinsiyetinin farklı olduğunu erkek ise kız cinsiyetini fark eder. Kızlar toka takar erkekler topla oynar gibi kız ve erkek cinsiyetine ait farklı özellikler ve ilgileri fark etmeye bunları sorgulamaya başlar.

Babası traş oluyordur annesi kardeşini emziriyordur göğüsleri vardır.Enteresandır ona göre farkettiği yeni şeyler.  Oynadığı evcilik oyunları kendi kimliğini oynaması benimsemesi kanıksaması için için önemli. Gelişim açısından önemli oyun oynamak. Tüm  gelişim alanlarında olduğu gibi  cinsel gelişme de katkısı var. Çünkü yetişkin rollerini taklit ettiği günlük hayat içinde yer alan rolleri üstlenip öğrenmeye çalıştığı yerdir oyun. Ve çocuklar ağırlıklı olarak oyunlarında anne babalarını taklit ederler. Aile ortamında tanık oldukları anne baba iletişimini oyunlarına yansıtırlar.

Anne babanın beraber uyuması onun ayrı yatağa hatta odaya ayrılması cevap aradığı sorulardan biri olur. Yada hamile biri varsa ailede, gitgittikçe büyüyen karnı içinde bir bebekten bahsedilmesi oyunlarına yansır. Anne gibi giyinmeler baba gibi giyinmeler annenin topuklu terlikleri kız çocukları için erkek çocuğun ise babanın traş köpüğü döneme damgasını vurur oyun malzemesi olarakBu konuda doğru cinsel gelişim sürecinde babaya ve anneye düşen görevler  vardır. Mesela anne baba kendi cinsel kimliğinden memnun mu anne kadın olmaktan cinsiyetine uygun hayat rollerinden şikayet  ediyor mu baba, erkek olmanın ne kadar zor olduğunu sorumluluklarını ne kadar ağır olduğunu dile getiriyor mu.. Kız çocuğu için anne bir modelidir erkek çocuğu içinde baba.  Yaşından itibaren ideal anne ve babanın cinsel kimlik kazanımında rolü etkinidir. Önemli bir notu da ekleyelim cinsel kimlik bozukluklarının altında yatan en önemli sebeplerinden birisi de yanlızlık  ve sevgi eksikliğidir.Okulöncesi dönemde ve ergenlikte ihmal yanında doğru rol-model olamama sevgiyi doğru yeterli bir şekilde sunamama bu olumsuz sonuçları doğurabiliyor.  Kendi cinsiyetini kabul etmekte sevmekte ve buna uygun davranmakta  zorlanacaktır hele ki bir de sorduğu sorulara cevap bulamıyorsa.

 

Sorduğu sorular yüzünden ayıplanıyorsa geçiştiriliyorsa yada sorduğunda başkasına yönlendiriliyorsa sorduğu kişinin yüz hali değişiyorsa sorduğu soru konusunda kendini sorgulayacaktır. Peki üç yaşcıvarlarında başlayan bu sorular nedir..Kendi bedeni ile ilgili sorularAnne-babanın bedeni hakkında sorularBebeğin dünyaya gelişi ile ilgili sorular Bilinmelidir ki bu sorular normal hatta gereklidir. .. Merak etmeyen ilgilenmeyen çocuk konusunda soru işaretleri olmalıdır. Peki her çocuk cinsellikle ilgili sorular sorar mı?Sormuyorsa neden sormazBu soruları kim cevaplayacakNasıl cevaplayacakBu yazdıklarımıza cevap vermeden evvel şu önemli cümleyi yazıp soruların cevabına geçelim 

 

ANNE BABA İLE SAĞLIKLI İLİŞKİLER SAĞLIKLI CİNSEL KİMLİK GELİŞİMİNİ SAĞLAR. YUKARDAKİ SORULARA GELELİM ŞİMDİ..

 

 Evet her çocuk soru sorar bu onun gelişimin bir gereğidir. Çocuklar meraklı ve keşfetmeye açıktırlar. Peki 3-6  yaş civarında bir çocuğun  merak etmemesi ilgilenmemesi neye delalet eder ... merak duygusu söndürülmüş.. sorduğu sorulara cevap alamamış ayıplanmış yada yanlış eksik cevaplar almış olabilir sorularına cevap bulamam dediği için buna cesaret edip sormaz. .Ama gün gelir anne babasına soramadığı bu soruları sormak için birilerini arar. Cevaplaması gereken anne babanın yerine arkadaşları gibi kişiler olur  bu.. ve kafası iyice karışır. Aileler bu sorulara hazırlıklı olmalı çocuğun gelişim düzeyine yaşına algısına yaşadığı kültür seviyesine göre cevaplamalıdır. Tatmin edici bilgiyi  verebilmek çocuğun kafasında yanlış anlamsız şemalar oluşturmamak  için çağın anne baba olmanın bilincinde bir yeterlilik için destek ve bilgi alınmaldır. 2015 dünyasında sürekli bir bilgi bombardımanı var dört taraftan gelen uyaranlar zaten çocukların aklını karıştırmaya erken uyarılmaya sebebiyet verebilecek derecede dikkatsiz ve kirli.. bu konuda aile tampon görevi görmeli elekleyip iyi olanları doğru olanları alıp  yeterli olanını sunmalıdır. Kim cevaplayacak sorusu da var tabi..

Cevap: Kime soruyorsa o.. Çocuk kime gitti sordu anne mi o vakit anne,baba mı o vakit baba..  git annen bilir  deyip savuşturulmamalı ne dedim ki cevap verilemedi olayı yaşatılmamalıdır... bazen o an ne denileceğini bilinmediğinden yada yüzgöz!! olmama uğruna diğer ebeveyn e yönlendirmek doğru bir davranış değil. Çocuğu olan bu sorulara hazırlıklı olmalı ve beden dili ile sakin jest ve mimikleri normal bir şekilde cevaplamalı..

Bu ne düğme bu ne domates derken ki hal ve tavır olmalı. Kendi bedeninden cinsiyetinden utandırılmamalı kötü bir şey sormuş utancı yaşatılmamalıdır. Unutulmamalıdır ki doğal ve seviyesine uygun cevaplar çocukların sağlıklı gelişimine katkıda bulunur.. Ergenlik dönemi yetişkinlik  dönemine sağlıklı adımlar çocukluk dönemindeki sağlıklı temellerin atılması ile olur ancak. Kafası karışmış cinsel kimliği hakkında soruları olan cinsel rollerini yaşamakta çekinen bir ebeveyn haline gelmiş biri haline  dönüştürmek istemiyorsak bu ufaklığı aklını karıştırmadan net cevaplarla büyütmeliyiz. Susmak sorular karşısında yapılmaması gerkenlerden..

Sorularına cevap veren kişinin mimikleri ses tonu kelimeleri beden dili istekli yada isteksiz cevap vermesi önemli faktörler. Eğer ailede sağlıklı iletişim yoksa donuk yetersiz i ilişki varsa aşırı baskı varsa baba yoksunluğu yaşanıyorsa tv ve internette sınır konulmamışsa diğer gelişm alanları gibi cinsel gelişmde sağlklı olmayacaktır. Anahtar kelime: az kelime ile çok şey anlatmak olsun. Cinsel eğitim denilmişken mahremiyet eğitimi de es geçilmemelidir.

 
SERAP BUHARALI

 

PedagogÇocuk ve oyun terapisti         


Yorumlar
Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır. Neleri kabul ediyorum: ip adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle pa ylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
Yorum Yaz